Chủ động sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lao tại cộng đồng

Nhằm phát hiện sớm bệnh lao và lao tiềm ẩn trong cộng đồng, vừa qua, Bệnh viện Phổi Hưng Yên đã triển khai chương trình khám sàng lọc trên địa bàn xã Tiên Tiến. Chuỗi hoạt động khám sàng lọc được chia làm hai đợt trọng điểm, tập trung vào các nhóm đối tượng người lớn, trẻ em có yếu tố nguy cơ cao, nhằm bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân địa phương.

Ghi nhận tại điểm Trạm Y tế xã Tiên Tiến, từ sáng sớm đã có hàng trăm người dân đến để được thăm khám. Tại khu vực tiếp nhận, đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế liên tục hướng dẫn người dân hoàn tất thủ tục đăng ký, khai thác thông tin sức khỏe và phân luồng khám. Nhiều người thuộc nhóm nguy cơ cao đã chủ động đến tham gia theo thông báo của địa phương. Các khâu tiếp nhận, tư vấn và sàng lọc được thực hiện đồng bộ nhằm tạo thuận lợi cho người dân.

Trong hai ngày 10 – 11/ 9/2026, đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Phổi Hưng Yên đã tổ chức khám sàng lọc trực tiếp cho 600 người dân xã Tiên Tiến. Đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc lao và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: người có triệu chứng ho khạc kéo dài trên 02 tuần người cao tuổi, người mắc các bệnh mạn tính: bệnh nhân đái tháo đường, suy thận mạn tính; người có rối loạn, suy giảm miễn dịch, như: bệnh tự miễn, nhiễm HIV; người có tiền sử nghiện ma tuý, nghiện rượu, thuốc lá, thuốc lào và những người tiếp xúc trực tiếp, gần gũi với nguồn lây. Người dân đến khám đều được chẩn đoán hình ảnh thông qua chụp X-quang ngực thẳng nhằm phát hiện sớm các tổn thương ở phổi.  Cùng với chụp X-quang, các bác sĩ đã chỉ định lấy đờm làm xét nghiệm GenXpert cho 90 trường hợp có triệu chứng nghi lao thuộc nhóm có nguy cơ cao nhất. Xét nghiệm Gene Xpert là kỹ thuật xét nghiệm sinh học phân tử giúp phát hiện vi khuẩn lao và tình trạng kháng thuốc Rifampicin chỉ trong thời gian ngắn, tạo tiền đề cho việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời nhằm ngăn chặn nguồn lây lan ra cộng đồng.

 Tiếp đó, ngày 17,18,21/9/2026, Bệnh viện Phổi Hưng Yên tiếp tục triển khai chiến dịch khám sàng lọc lao cho trẻ em. 800 cháu từ 6 tuổi- 15 tuổi, thuộc diện suy dinh dưỡng hoặc chưa tiêm vắc-xin BCG, sống học tập cùng không gian với người mắc lao;… đã được các y bác sĩ đã tiến hành thăm khám toàn diện và chụp X-quang phổi. Đồng thời, qua quá trình sàng lọc lâm sàng và hình ảnh X-quang, 80 trẻ có triệu chứng nghi lao thuộc nhóm có nguy cơ cao nhất được chỉ định lấy mẫu đờm làm xét nghiệm Gene Xpert.

Bên cạnh công tác tầm soát lao, chương trình cũng chú trọng phát hiện các bệnh lý hô hấp mãn tính khác. Các trường hợp nghi ngờ mắc Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) được tiến hành đo chức năng hô hấp ngay tại chỗ, qua đó bác sĩ kịp thời tư vấn lộ trình quản lý điều trị và điều trị dự phòng cho người bệnh.

Bà Nguyễn Thị H (65 tuổi), người dân xã Tiến Tiến cho biết: “Tôi được Trạm Y tế mời đến  khám, tôi mới nhận thức hết được sự nguy hiểm của bệnh lao. Tôi mong rằng tới đây, ngành y tế sẽ quan tâm hơn, tổ chức khám như thế này để người dân khó khăn, người nghèo được phát hiện sớm bệnh lao. Khi được tư vấn trực tiếp, người dân chúng tôi cũng có ý thức hơn trong việc chăm sóc sức khoẻ của bản thân, tôi nghĩ đây là việc làm cần duy trì thường xuyên trong cộng đồng.”

Việc chủ động đưa các dịch vụ khám sàng lọc bệnh lao đến tận cơ sở không chỉ giúp phát hiện sớm người mắc bệnh và lao tiềm ẩn, mà còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng trong công tác phòng, chống lao. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế, chính quyền địa phương và sự hưởng ứng tích cực của người dân, mục tiêu giảm nguồn lây và từng bước tiến tới chấm dứt bệnh lao trong cộng đồng sẽ ngày càng được hiện thực hóa.