CÂN BẰNG GIỚI TÍNH KHI SINH TẠI HƯNG YÊN: THAY ĐỔI NẾP NGHĨ CHO TƯƠNG LAI BỀN VỮNG
Tỷ số giới tính khi sinh tại nhiều địa phương đang ở mức báo động, tạo ra những biến động bất lợi đối với cơ cấu dân số và sự phát triển xã hội trong dài hạn. Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế, tỷ số giới tính khi sinh của cả nước năm 2025 là 110 trẻ trai trên 100 trẻ gái, cao hơn đáng kể so với ngưỡng cân bằng sinh học tự nhiên dao động quanh mức 105 trẻ trai trên 100 trẻ gái. Riêng tại tỉnh Hưng Yên, chỉ số này hiện chạm mức 118,2 trẻ trai trên 100 trẻ gái, cho thấy tình trạng chênh lệch giới tính khi sinh trên địa bàn đang diễn biến phức tạp và đòi hỏi phải có những biện pháp can thiệp quyết liệt, đồng bộ ngay từ cơ sở.
Nếu tình trạng này không sớm được khống chế, trong vòng vài thập kỷ tới, địa phương sẽ phải đối mặt trực tiếp với nguy cơ dư thừa nam giới trong độ tuổi lập gia đình, kéo theo hàng loạt hệ lụy phức tạp về an ninh trật tự như gia tăng tội phạm buôn bán phụ nữ, bạo lực gia đình và các hình thức hôn nhân cưỡng ép. Xét về bản chất, gốc rễ của sự chênh lệch này vẫn bắt nguồn từ tư tưởng phong kiến trọng nam khinh nữ, áp lực tâm lý phải có con trai nối dõi cùng việc lạm dụng kỹ thuật y tế hiện đại để chẩn đoán và lựa chọn giới tính thai nhi. Do đó, việc dỡ bỏ định kiến giới và định hình lại nếp nghĩ sinh đẻ văn minh trong mỗi gia đình được xác định là chìa khóa then chốt để giải quyết bài toán dân số một cách căn cơ.
Nhằm đưa tỷ số giới tính dần trở về mức cân bằng tự nhiên, Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên đã ban hành Kế hoạch số 283/KH-UBND ngày 19/7/2026, xác định việc kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong chiến lược dân số giai đoạn mới. Cụ thể, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 hạ tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới mức 116,22 trẻ trai trên 100 trẻ gái. Đi đôi với mục tiêu này, địa phương phấn đấu đạt 90% nam nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn, 90% phụ nữ mang thai được sàng lọc trước sinh ít nhất 4 bệnh bẩm sinh phổ biến và 100% trẻ sơ sinh được sàng lọc tối thiểu 5 bệnh lý bẩm sinh thường gặp, qua đó từng bước nâng cao toàn diện chất lượng giống nòi ngay từ những năm tháng đầu đời.
Để các chủ trương sớm đi vào cuộc sống, từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Hưng Yên đã chủ động phối hợp với các ban ngành tổ chức 48 hội nghị truyền thông chuyên đề tại 48 xã, phường trên địa bàn. Tại các buổi nói chuyện, báo cáo viên tập trung phân tích thấu đáo thực trạng và chỉ rõ giá trị bình đẳng của trẻ em gái, giúp người dân hiểu rằng sinh con khỏe mạnh và nuôi dạy con nên người mới là thước đo thực sự của hạnh phúc gia đình. Bên cạnh hình thức truyền thông trực tiếp tại khu dân cư, ngành Y tế còn đẩy mạnh việc sản xuất các nội dung số trên các nền tảng mạng xã hội nhằm lan tỏa mạnh mẽ thông điệp bình đẳng giới đến đông đảo đoàn viên, thanh niên trong độ tuổi sinh đẻ.
Song song với công tác tuyên truyền thay đổi nhận thức, các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất đối với hệ thống phòng khám sản phụ khoa, cơ sở chẩn đoán hình ảnh và các điểm cung ứng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi thông báo hay gợi ý lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. Việc kết hợp chặt chẽ giữa giám sát thực thi pháp luật với mở rộng các gói dịch vụ tư vấn tiền hôn nhân và sàng lọc trước sinh chính là giải pháp quan trọng giúp Hưng Yên từng bước kiểm soát tốt tình trạng mất cân bằng giới tính, xây dựng quy mô gia đình tiến bộ và tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định xã hội lâu dài.
