Cháo đậu xanh hỗ trợ cải thiện sức khỏe người mắc cúm A

1. Lợi ích của cháo đậu xanh với người mắc cúm A 

Theo Đông y, đậu xanh còn gọi là lục đậu, có vị ngọt, tính lạnh, đi vào các kinh tâm, vị; có tác dụng thanh nhiệt giải thử, thanh nhiệt giải độc, lợi thủy tiêu thũng, đặc biệt hữu ích trong việc hỗ trợ điều trị cúm A. Đậu xanh thường được ứng dụng trong điều trị các chứng thử nhiệt phiền khát vào mùa hè, ung thũng sang độc, giải độc thuốc và ngộ độc thực phẩm, lợi tiểu tiện, trị phù thũng.

Đậu xanh là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học như flavonoid vitexin, isovitexin. Ngoài ra, đậu xanh còn chứa lượng đáng kể các acid phenolic, các polysaccharide và peptide phân tử lượng thấp. Hạt đỗ xanh còn chứa hàm lượng cao carbohydrate, protein, chất xơ và nhiều khoáng chất thiết yếu như kali, magie, sắt, kẽm… Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu và từng bước làm sáng tỏ nhiều tác dụng tốt của đậu xanh với sức khỏe.

Cháo đậu xanh (nấu nguyên vỏ) là món ăn giải cảm dân gian, đồng thời là một "bài thuốc" rất hiệu quả giúp hỗ trợ điều trị cúm A. Trong đó, đậu xanh với tác dụng cốt lõi là thanh nhiệt, giải độc, thanh thử, sinh tân đặc biệt là lớp vỏ lục đậu y có tác dụng giáng hỏa, giải độc.

Gạo tẻ trong món cháo cũng chính là một vị thuốc phối hợp cùng đỗ xanh. Gạo tẻ theo Đông y có công năng kiện tỳ, hòa vị, trừ phiền, chỉ khát. Trong nhiều bài thuốc kinh điển chữa sốt cao, gạo tẻ xuất hiện như một vị thuốc với tác dụng bảo vệ vị khí, ngăn không cho tà nhiệt tàn phá gốc rễ của hậu thiên.

Thông qua tác dụng hiệp đồng của đậu xanh và gạo tẻ, cháo đậu xanh có nhiều tác dụng tốt cho người mắc cúm A, cụ thể:

• Dùng hơi nóng của cháo để đẩy tà khí ra ngoài theo đường mồ hôi. 
• Bù lại phần âm dịch đã mất do vã mồ hôi và sốt cao. 
• Giúp tỳ vị được nghỉ ngơi đồng thời phù trợ chính khí để đẩy lùi tà khí.  

2. Cách nấu cháo đậu xanh 

Nguyên liệu: Đậu xanh loại còn nguyên vỏ 50g, gạo tẻ 100g, gia vị.

Cách thực hiện:

• Vo nhẹ gạo và đãi sạch đậu xanh, không ngâm đậu quá lâu trong nước ấm.
• Cho gạo và đậu vào nồi, chế lượng nước đủ để nấu thành cháo loãng.
• Đun lửa to cho sôi bùng lên, sau đó giảm lửa để nồi cháo sôi liu riu; ninh cháo đến khi hạt gạo nở bung mềm và hạt đậu xanh nứt vỏ, chín bở nhưng chưa bị nát nhừ.

Trạng thái cháo loãng là lý tưởng nhất để bù tân dịch và giúp tỳ vị vận hóa dễ hơn. Với người bệnh có các dấu hiệu gai rét, sợ gió, ngạt mũi, dùng thêm hành, tía tô, gừng tươi lót sẵn dưới đáy bát rồi múc cháo đang sôi sùng sục đổ thẳng lên trên; ăn cháo nóng, sau khi ăn nằm nghỉ ngơi, có thể đắp thêm chăn mỏng cho ra một chút mồ hôi. Mỗi lần nên ăn một bát con, chia ra ăn thành 3 - 4 bữa một ngày.

3. Một số lưu ý khi dùng cháo đậu xanh cho người mắc cúm A

• Dùng đậu xanh còn nguyên vỏ, nấu cháo loãng, không dùng loại đậu xanh đã xát vỏ, không nấu cháo quá đặc để tối ưu tác dụng hỗ trợ của cháo đậu xanh.
• Đậu xanh bản chất có tính hàn, nếu người bệnh cúm A vốn có tạng người sợ lạnh, chân tay lạnh, hay đầy bụng, đại tiện lỏng nát... khi nấu cháo cần thêm các gia vị cay ấm như gừng tươi, tía tô, hành hoa để giải biểu và cân bằng lại hàn tính của đậu xanh.
• Đậu xanh có tác dụng giải độc thuốc khá mạnh, có thể làm mất hoặc giảm tác dụng của những loại thuốc khác, nên ăn cháo cách thời gian uống thuốc ít nhất 2 giờ.
• Ăn xong không được để mồ hôi ra đầm đìa, chỉ cần ra một chút mồ hôi là được, sau đó phải lau khô mồ hôi ngay, thay quần áo khô.
• Kiêng gió lùa, không nằm dưới quạt thốc thẳng hay điều hòa lạnh sau khi ra mồ hôi.
• Nếu xuất hiện các biến chứng viêm phổi, khó thở, tức ngực, suy hô hấp, li bì mê sảng... cần lập tức đến ngay các cơ sở y tế để được hỗ trợ kịp thời.

BS. Nguyễn Huy Hoàng