PrEP – Dự phòng trước phơi nhiễm với HIV: Giải pháp dự phòng HIV hiệu quả đối với cộng đồng LGBT
Những năm gần đây, dữ liệu giám sát dịch tễ học cho thấy tình hình lây nhiễm HIV trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) và cộng đồng LGBT đang có xu hướng gia tăng tại nhiều địa phương. Đây là nhóm đối tượng đích chịu nhiều yếu tố nguy cơ do những hành vi tình dục không an toàn, tình trạng thiếu hụt kiến thức dự phòng chuyên khoa hoặc do rào cản tâm lý e ngại kỳ thị khi tiếp cận các dịch vụ y tế truyền thống. Trước thực tế đó, điều trị dự phòng trước phơi nhiễm bằng thuốc kháng virus (PrEP) được xem là giải pháp căn cơ và hiệu quả, góp phần làm giảm thiểu đáng kể số ca nhiễm mới trong cộng đồng.
PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) là biện pháp sử dụng thuốc kháng vi rút (ARV) cho người chưa nhiễm HIV nhưng có hành vi nguy cơ cao. Các bằng chứng khoa học khẳng định, khi sử dụng đúng liều và duy trì đều đặn hằng ngày, PrEP giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục lên tới trên 90%. Hiện nay, Bộ Y tế khuyến cáo sử dụng PrEP cho nhóm MSM, người chuyển giới nữ, người có nhiều bạn tình hoặc người có bạn tình nhiễm HIV chưa đạt tải lượng vi rút dưới ngưỡng ức chế. Các chuyên gia y tế cũng lưu ý, PrEP không thay thế được bao cao su vì không có tác dụng phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs). Do đó, việc kết hợp đồng bộ các biện pháp an toàn là bắt buộc để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Tại tỉnh Hưng Yên, hoạt động điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc PrEP hiện đang được duy trì tại 03 phòng khám gồm phòng khám PrEP tại Bệnh viện Nhiệt đới Hưng Yên, phòng khám PrEP tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và phòng khám tư nhân Hồng Đức. Các cơ sở điều trị đã góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ dự phòng HIV cho nhóm có hành vi nguy cơ cao trên địa bàn tỉnh. Trong quý I năm 2026, toàn tỉnh đang điều trị PrEP cho gần 500 khách hàng tại 03 phòng khám này. Quy trình tiếp nhận, sàng lọc, xét nghiệm định kỳ và cấp phát thuốc tại các cơ sở này được thực hiện khép kín, bảo mật và thân thiện. Việc tham gia chương trình không chỉ giúp khách hàng tiếp cận nguồn thuốc chuẩn chất lượng mà còn được đội ngũ y bác sĩ tư vấn sâu về sức khỏe tình dục, tầm soát toàn diện các bệnh STIs, từ đó xóa bỏ rào cản e ngại và nâng cao ý thức chủ động bảo vệ bản thân.
Thuốc điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV - Phòng khám Prep - CDC Hưng Yên
Trong thời gian tới, ngành Y tế tỉnh Hưng Yên sẽ tiếp tục đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức của cộng đồng về lợi ích của điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP); đồng thời tăng cường kết nối và mở rộng tiếp cận dịch vụ thông qua các nhóm đồng đẳng và các tổ chức cộng đồng hỗ trợ xã hội. Việc phối hợp với các nhóm cộng đồng sẽ giúp tiếp cận hiệu quả hơn tới các nhóm có hành vi nguy cơ cao, đặc biệt là nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới và cộng đồng LGBT còn e ngại tiếp cận cơ sở y tế. Bên cạnh đó, ngành Y tế cũng tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ tư vấn, điều trị và theo dõi khách hàng sử dụng PrEP; đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số và mạng xã hội nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận các dịch vụ liên quan đến HIV/AIDS nói chung và dịch vụ PrEP nói riêng. Qua đó góp phần giảm số ca nhiễm HIV mới, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và thực hiện hiệu quả mục tiêu kiểm soát dịch HIV/AIDS tại địa phương.
