Chủ động phòng bệnh tim mạch từ những thay đổi trong lối sống

Bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới và đang gia tăng tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 20,5 triệu người tử vong do các bệnh tim mạch, chiếm gần một phần ba tổng số ca tử vong toàn cầu. Phần lớn các trường hợp tử vong sớm do bệnh tim mạch có thể phòng ngừa nếu các yếu tố nguy cơ được phát hiện, kiểm soát kịp thời và mỗi người duy trì lối sống lành mạnh.

Tại Việt Nam, bệnh tim mạch vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, với khoảng 200.000 ca tử vong mỗi năm. Đáng lo ngại hơn, bệnh tim mạch và các yếu tố nguy cơ tim mạch đang gia tăng, trong đó tăng huyết áp chiếm tỷ lệ cao ở người trưởng thành, đồng thời độ tuổi khởi phát bệnh đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Phần lớn các bệnh lý này diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng điển hình ở giai đoạn đầu và thường chỉ được phát hiện khi đã xảy ra các biến chứng cấp tính nguy hiểm. Do đó, việc chủ động can thiệp từ những thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày là giải pháp căn cơ để bảo vệ hệ tuần hoàn.

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý là nền tảng của sức khỏe tim mạch. Người dân nên tăng cường sử dụng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và thịt nạc; đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm nhiều muối, đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Theo khuyến cáo của WHO, lượng muối tiêu thụ không nên vượt quá 5 gam mỗi ngày (tương đương với 1 thìa cà phê) để giảm nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh tim mạch.

Bên cạnh chế độ ăn uống khoa học, duy trì hoạt động thể lực thường xuyên là biện pháp quan trọng giúp kiểm soát huyết áp, cân nặng, đường huyết và mỡ máu. Người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức trung bình hoặc 75 phút hoạt động cường độ mạnh mỗi tuần, kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh cơ ít nhất hai ngày mỗi tuần.

Không hút thuốc lá, thuốc lá điện tử và tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ tim mạch. Đồng thời, cần hạn chế tối đa việc sử dụng rượu, bia vì đồ uống có cồn làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy tim và nhiều bệnh không lây nhiễm khác.

Kiểm soát căng thẳng, duy trì giấc ngủ chất lượng cũng góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Người trưởng thành nên ngủ từ 7 đến 9 giờ mỗi đêm, kết hợp các biện pháp thư giãn phù hợp như tập hít thở, thiền hoặc yoga để ổn định sức khỏe thể chất và tinh thần.

Mỗi người cần khám sức khỏe định kỳ, đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, mỡ máu và đánh giá nguy cơ tim mạch để phát hiện sớm các bất thường và được tư vấn điều trị kịp thời. Việc quản lý tốt các yếu tố nguy cơ ngay từ giai đoạn chưa có triệu chứng có ý nghĩa quyết định trong phòng ngừa các biến cố tim mạch.

Bảo vệ sức khỏe tim mạch không bắt đầu từ những biện pháp phức tạp mà từ những thay đổi bền vững trong lối sống hằng ngày. Duy trì dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ sẽ góp phần giảm gánh nặng bệnh tim mạch, nâng cao chất lượng cuộc sống và tuổi thọ của mỗi người.