Mỗi ngày nên uống bao nhiêu tách trà? Cảnh báo tác hại khi uống quá nhiều

1. Trà là thức uống phổ biến nhưng cần sử dụng hợp lý

Trà là một trong những đồ uống phổ biến nhất trên thế giới. Ở nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, uống trà đã trở thành thói quen hàng ngày. Nhiều người bắt đầu buổi sáng với một tách trà để tỉnh táo, sau đó tiếp tục trong suốt cả ngày.

Trà chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là chất chống oxy hóa như polyphenol và flavonoid. Những chất này giúp giảm stress oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào và có thể góp phần giảm nguy cơ một số bệnh mạn tính. Ngoài ra, trà còn chứa caffeine – một chất kích thích nhẹ giúp tăng sự tỉnh táo, cải thiện khả năng tập trung và giảm cảm giác mệt mỏi tạm thời.

Tuy nhiên, việc tiêu thụ trà cần ở mức hợp lý. Khi uống quá nhiều, lượng caffeine và một số hợp chất khác trong trà có thể gây ra nhiều ảnh hưởng không mong muốn đối với cơ thể.

2. Mỗi ngày nên uống bao nhiêu tách trà?

Với người trưởng thành khỏe mạnh, uống khoảng 2–3 tách trà mỗi ngày được xem là mức an toàn. Ở mức này, cơ thể có thể nhận được một số lợi ích từ trà như:

• Tăng sự tỉnh táo và cải thiện khả năng tập trung.
• Bổ sung chất chống oxy hóa.
• Hỗ trợ giảm căng thẳng tinh thần nhẹ.
• Góp phần cải thiện tâm trạng…

Thep chuyên gia dinh dưỡng Ginny Kalra, Trưởng khoa Dinh dưỡng tại Aakash Healthcare (Ấn Độ) cho biết, lượng trà này thường không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe ở người bình thường.

Tuy nhiên, mức tiêu thụ phù hợp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Độ nhạy cảm với caffeine.
• Tình trạng sức khỏe cá nhân.
• Loại trà và nồng độ pha.
• Thời điểm uống trong ngày…

Những người mắc các bệnh như rối loạn lo âu, mất ngủ, bệnh tim mạch, bệnh dạ dày hoặc phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng trà thường xuyên.

3. Uống trà quá nhiều có thể gây ra những vấn đề gì?

Khi một người uống 4–5 tách trà hoặc nhiều hơn mỗi ngày, lượng caffeine và các hợp chất trong trà có thể vượt quá mức cơ thể dung nạp. Điều này có thể dẫn đến một số vấn đề sức khỏe.

3.1. Uống trà quá nhiều có thể gây rối loạn tiêu hóa

Một trong những ảnh hưởng thường gặp khi uống quá nhiều trà là các vấn đề về hệ tiêu hóa. Trà có thể kích thích sản xuất axit trong dạ dày. Nếu tiêu thụ với lượng lớn, đặc biệt khi uống lúc bụng đói, có thể gây ra các triệu chứng như:

• Ợ nóng
• Đầy bụng
• Khó tiêu
• Cảm giác nóng rát vùng thượng vị...

Trong một số trường hợp, việc uống nhiều trà trong thời gian dài có thể làm kích ứng niêm mạc dạ dày, góp phần làm tăng nguy cơ viêm dạ dày ở những người nhạy cảm. Ngoài ra, trà đặc hoặc trà uống khi bụng đói có thể khiến tình trạng khó chịu ở dạ dày trở nên rõ rệt hơn.

3.2. Ảnh hưởng đến giấc ngủ

Caffeine trong trà có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương. Khi tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt vào buổi chiều hoặc buổi tối, chất này có thể ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ – thức của cơ thể. Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Khó đi vào giấc ngủ
• Ngủ không sâu giấc
• Bồn chồn, lo lắng
• Tỉnh giấc giữa đêm...

Ở những người nhạy cảm với caffeine, chỉ một lượng nhỏ trà uống vào buổi tối cũng có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ. Giấc ngủ kém kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, bao gồm suy giảm miễn dịch, giảm khả năng tập trung và tăng nguy cơ mắc các rối loạn chuyển hóa.

3.3. Cản trở hấp thu sắt

Một vấn đề đáng chú ý khác là trà có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu sắt của cơ thể. Trà chứa tannin – một hợp chất có khả năng liên kết với sắt không heme (loại sắt có trong thực phẩm nguồn gốc thực vật). Khi uống trà cùng hoặc ngay sau bữa ăn, tannin có thể làm giảm lượng sắt được hấp thu từ thực phẩm. Nếu tình trạng này kéo dài, đặc biệt ở những người có chế độ ăn ít sắt, có thể làm tăng nguy cơ thiếu sắt, thiếu máu do thiếu sắt...

Phụ nữ, trẻ em và người ăn chay thường có nguy cơ thiếu sắt cao hơn, vì vậy cần đặc biệt lưu ý thời điểm uống trà. Các chuyên gia khuyến nghị nên uống trà cách bữa ăn ít nhất 1–2 giờ để hạn chế ảnh hưởng đến hấp thu sắt.

Uống trà có thể cản trở hấp thu thuốc trong đó có sắt.

3.4. Một số tác động khác khi uống quá nhiều trà

Bên cạnh các vấn đề trên, việc tiêu thụ trà quá mức còn có thể gây ra một số ảnh hưởng khác do lượng caffeine cao, bao gồm:

• Tăng nhịp tim.
• Đau đầu.
• Cảm giác cáu gắt.
• Tiểu nhiều.
• Tăng huyết áp ở một số người nhạy cảm…

Một số loại trà pha nhiều đường hoặc sữa cũng có thể làm tăng lượng năng lượng nạp vào cơ thể, từ đó góp phần tăng cân nếu tiêu thụ thường xuyên.

4. Cách uống trà hợp lý để bảo vệ sức khỏe

Để tận dụng lợi ích của trà và hạn chế tác dụng phụ, các chuyên gia khuyến nghị một số nguyên tắc sau:

4.1. Giới hạn lượng trà mỗi ngày: Người trưởng thành khỏe mạnh nên duy trì khoảng 2–3 tách trà mỗi ngày; tránh uống quá 4–5 tách trong thời gian dài.

4.2. Không uống trà khi bụng đói: Uống trà lúc dạ dày trống có thể làm tăng tiết axit dạ dày và gây khó chịu.

4.3. Tránh uống trà sát giờ ngủ: Nên hạn chế uống trà sau buổi chiều hoặc ít nhất 4–6 giờ trước khi đi ngủ để tránh ảnh hưởng giấc ngủ.

4.4. Không uống trà ngay sau bữa ăn: Nên chờ khoảng 1–2 giờ sau ăn mới uống trà để hạn chế cản trở hấp thu sắt.

4.5. Hạn chế trà quá đặc: Trà pha quá đặc sẽ làm tăng lượng caffeine và tannin, từ đó dễ gây kích thích hệ thần kinh và hệ tiêu hóa.

5. Ai nên hạn chế uống trà?

Một số nhóm đối tượng nên thận trọng khi uống trà, gồm:

• Phụ nữ mang thai.
• Người bị thiếu máu thiếu sắt.
• Người mắc bệnh dạ dày.
• Người bị mất ngủ hoặc rối loạn lo âu.
• Người có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp...

Những trường hợp này nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xác định lượng trà phù hợp.

Lưu ý, bài viết cung cấp thông tin tham khảo về sức khỏe. Nội dung không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người đọc nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi có vấn đề sức khỏe cụ thể.

DS. Hoàng Thu